Παρασκευή, 20 Ιανουαρίου 2017

"Η μοναξιά του χρόνου" του Δημήτρη Τρωαδίτη

Τον ποιητή Δημήτρη Τρωαδίτη δεν τον γνωρίζω προσωπικά. Εκείνο που γνώριζα μέχρι σήμερα για τον δημοσιογράφο και ποιητή, μόνιμο κάτοικο Μελβούρνης από το 1992 είναι η αγάπη του για την ποίηση η οποία εκφράζεται μέσα από το blog http://tokoskino.me το οποίο έχει δημιουργήσει και διαχειρίζεται και που αποτελεί ελεύθερο βήμα για κάθε δημιουργό που θέλει να δημοσιοποιήσει το έργο του.

Ο Δημήτρης Τρωαδίτης γράφει ποίηση εδώ και μερικές δεκαετίες, η οποία κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, κυρίως στις σελίδες του blog του.

Δεν γνωρίζω τους λόγους που καθυστέρησε να προχωρήσει στην έντυπη έκδοση των ποιημάτων του, ωστόσο αυτό έγινε τον Οκτώβριο του 2016 μέσα από τις εκδόσεις Οδός Πανός του ποιητή Γιώργου Χρονά.

Ο τίτλος της ποιητικής συλλογής: Η μοναξιά του χρόνου. Η συλλογή αποτελείται από τρία διακριτά κεφάλαια με τίτλους: «Η μοναξιά του χρόνου», «Δώδεκα και μία στιγμές υπόληψης» και «Απόπειρες ονείρων».

Το κάθε επιμέρους κεφάλαιο είναι αυτόνομο και θα μπορούσε να αποτελεί από μόνο του μια αυτοτελή ποιητική συλλογή. Τα τρία κεφάλαια συγκλίνουν και περιστρέφονται γύρω από τρεις βασικούς άξονες.

Βέβαια το να σχολιάζει ένας ποιητής το έργο κάποιου άλλου ποιητή είναι δύσκολο έργο, παρόμοιο με τη συγγραφή του ίδιου του ποιήματος και θα δανειστώ τους στίχους από τη σελίδα 17 του βιβλίου για να το περιγράψω:

Να ψάχνεις τις λέξεις
να τις ταιριάξεις στον αφρό
του σκοταδιού τεράστιο φορτίο

Οι τρεις λοιπόν βασικοί άξονες γύρω από τους οποίους περιστρέφεται η ποίησή του είναι οι εξής: ι) η κοινωνική επανάσταση η οποία ξεκινάει από το ίδιο το μεμονωμένο άτομο, ιι) η υπαρξιακή αγωνία και ιιι) η ίδια η ποίηση.

Ο πρώτος άξονας είναι πολιτικός, με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου, είναι η αγωνία για την πορεία της κοινωνίας, των αξιών που συνεχώς φθίνουν, των συνεχώς και περισσότερων ανθρώπων που αποκλείονται και οδηγούνται στο περιθώριο, της μαυροκόκκινης επανάστασης που όλο πλησιάζει αλλά τελικά δεν έρχεται.

Οι άνεμοι μας οδηγούν
τα κουπιά σπασμένα
γδαρμένα τα παλαμάρια
κωπηλατούμε στ’ άβαθα ποτάμια
(σελίδα 2)

η κάθε ευχή μοιάζει
επαναστατικό μανιφέστο
(σελίδα 58)

Όμως ο ποιητής παρά τις ματαιώσεις, τις ιστορικές απογοητεύσεις από την κατάληξη των επαναστάσεων που έχουν ήδη συντελεστεί παραμένει αισιόδοξος και συνεχίζει να προτρέπει μέσα από τους στίχους του στην συνέχιση του αγώνα.

το πολύ βαθύ κόκκινο
με τρελαίνει
γιατί είναι το χρώμα
της ανάτασης
φέρνει στο σχεδόν μαύρο
το χρώμα της ανάδυσης
(σελίδα 60)

μια μικρή σταγόνα βροχής
είναι μια μικρή σπίθα
ανταρσίας
(σελίδα 38)

Ο ποιητής δεν θα το βάλει κάτω δεν θα παραιτηθεί αλλά θα συνεχίσει μέσα από τους στίχους του να εμπνέει και να παρακινεί όλους εμάς για την αλλαγή του κόσμου.

Ο δεύτερος άξονας κινείται γύρω από τα αρχέγονα ερωτήματα της ύπαρξης και του σκοπού της ζωής. Ερωτήματα που άλλοτε αναδιατυπώνει και άλλοτε «ερμηνεύει». Πρόκειται για μια πραγματεία της ανθρώπινης φύσης.

Οι λυγμοί είναι αρχέγονοι
το ίδιο κι οι απελπισίες
(σελίδα 4)

Φεύγουμε σαν το όνειρο
ξεστρατίζουμε σαν λωρίδα φωτός
απ’ τη χαραμάδα του χρόνου
αποχωρώντας απ’ τη σκηνή
(σελίδα 40)

Τέλος, ένας καλός ποιητής δεν θα μπορούσε να παραλείψει την ίδια την ποίηση. Αυτός είναι άλλωστε και ο τρίτος άξονας της συλλογής.

οι στίχοι ψαρεύονται
κι ας μας βρίζουν τα ρυάκια
(σελίδα 17)

Δεν είναι εύκολο να γράφεις για τον πόνο
ενώ πονάς αφόρητα
(σελίδα 25)

Η ποίηση του Δημήτρη Τρωαδίτη είναι διαυγής, στοχευόμενη άλλοτε στην επούλωση των πληγών και άλλοτε στο ξύσιμο των πληγών. Η λήθη και ο συμβιβασμός δεν περιλαμβάνονται στο «ρεπερτόριό» του. Η κοσμοθεωρία του είναι σαφής. Τα ποιήματά του διαθέτουν ρυθμό και στερεή δομή.

Αυτό που πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα σχετικά με την ποίηση του Δημήτρη Τρωαδίτη και την πρώτη αυτή ποιητική συλλογή του, είναι ότι σε αντίθεση με την πλειοψηφία των πρώτων ποιητικών συλλογών που διαβάζουμε από πολλούς ποιητές, δεν αναγνωρίζουμε εύκολα το παλιό αίμα, τις επιρροές δηλαδή του ποιητή από τους προγενέστερους. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ακόμα περισσότερο την βαθιά ωριμότητα της ποίησής του.

Βαγγέλης Αλεξόπουλος

Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2017

"Αντίστροφα - Love will tear us apart" της Στέργιας Κάββαλου



Με τον ίδιο άνθρωπο που έκλεισα την προηγούμενη χρονιά θα ξεκινήσω και την καινούρια, από μια σύμπτωση που είπα να την κάνω συνειδητή επιλογή: διάβασα το Άλκηστις στην Αγγλία λίγο πριν φύγω, και έπεσα πάνω στο Αντίστροφα κατά την πρώτη μου επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο μόλις ήρθα στην Αθήνα για τα Χριστούγεννα. 

Η Άλκηστις και το Αντίστροφα είναι δύο τελείως διαφορετικά βιβλία. Δεν θα τα συγκρίνω λοιπόν, και δεν χρειάζεται κιόλας, αλλά θα επιχειρήσω να ψηλαφήσω τις αναλογίες και τις λέξεις εκείνες που τελικά συνθέτουν ένα ενιαίο σύμπαν, μια κοινή πραγματικότητα. Στο Αντίστροφα αναγνωρίζω την γλώσσα, την ακρίβεια και την ευρηματικότητα που είχα δει στο Φαμιλιάλ και στο Άλκηστις: δεν πρόκειται για μανιέρα αλλά μάλλον για οπτική, ένας σκληρός ρεαλισμός με συναισθήματα που καίνε. Υπάρχει αυτή η γοητευτική κινηματογραφική ματιά στον τρόπο που παρουσιάζονται τα συμβαίνοντα, σαν να πρόκειται για μια σειρά στιγμιότυπων δεμένων μεταξύ τους, άλλοτε στενά και άλλοτε λιγότερο, πότε μπροστά και πότε πίσω από το παρόν, η δομή όμως υποφέρει εξαιτίας της σε τεχνικό επίπεδο: υπάρχουν στιγμές (όχι πολλές ευτυχώς) που η συνολική κατανόηση πληρώνει το κόστος αυτής της μαγικής ατμόσφαιρας της αποσπασματικής γραφής. Όσα λοιπόν αποσιωπούνται στην αφήγηση αναγκαστικά χρεώνονται στην συνολική δομή, η οποία αν δεν είχε την ισχυρή στήριξη του (πολύ δυνατού) εκφραστικού μέσου, θα έγερνε αναμφισβήτητα. Σώζεται από τις λέξεις και τους μη αναμενόμενους και ακριβέστατους συνδυασμούς μεταξύ τους, αλλά τις αφήνει αναγκασμένες να ακροβατούν σε πολύ ασταθείς αφηγηματικές ισορροπίες. 

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της ανάγνωσης κατά τη γνώμη μου είναι η σκιαγράφηση της αιώνιας αντιπαράθεσης του Εγώ και του Εσύ στα πλαίσια μιας σχέσης ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς ανθρώπους που αναζητούν το σημείο σύζευξης. Το κείμενο ξεκινά σαν μια προσωπική εξομολόγηση της ηρωίδας στον αγαπημένο της που έχει πλέον απομακρυνθεί από τη ζωή της: γράφει στο δεύτερο ενικό μόνο και μόνο για να φτάσουν τελικά οι λέξεις και οι σκέψεις της στα δικά της αυτιά, εξημερωμένες και ει δυνατόν λιγότερο τρομακτικές. Στην πορεία οι ισορροπίες αλλάζουν, αν και ποτέ δεν αντιστρέφονται εντελώς, και γίνεται εκείνη το πλάσμα που κινείται κάτω από τους προβολείς.

Το έργο ουσιαστικά αποτελείται από δύο φωνές που παρ’ όλες τις προσπάθειες που καταβάλλονται, την βαθιά επιθυμία και την αμείλικτη ανάγκη, δεν καταφέρνουν να φτάσουν στον προορισμό τους. Η επικοινωνία λοιπόν στηρίζεται στην σωματική και την οπτική επαφή: το άγγιγμα με τα μάτια, ανεπαίσθητο και άυλο, στο κείμενο αυτό έχει μεγάλη ισχύ:

Ξυπνούσα, σε κοίταζα κι ήταν για μένα το πιο αυτονόητο πράγμα στον πλανήτη.[1]

Τόσο η ηρωίδα όσο και ο άνθρωπος που θεωρεί το άλλο της μισό είναι βραχείας διάρκειας μετανάστες: η Ελλάδα και η Γαλλία εναλλάσσονται ως τελικοί τόποι προορισμού, για να εδραιωθεί τελικά αυτή τόσο οικεία σε ορισμένους από μας αίσθηση του μη ανήκειν. Η Στέργια Κάββαλου αποτυπώνει με ακρίβεια και ταυτόχρονα με επιείκεια την αίσθηση του ενδιάμεσου, της αναμονής των ανθρώπων, των καταστάσεων και των συνθηκών που, ενώ αλλάζουν συνεχώς, δεν επιφέρουν ποτέ την κάθαρση που θα εξημερώσει το παρελθόν και θα μαλακώσει την βιαιότητα των συγκινήσεων και των συναισθημάτων.

Αυτό που δεν εξημερώνεται βέβαια είναι η νοσταλγία. Της συμβαίνει μάλιστα το ακριβώς αντίθετο, σιγά-σιγά φτάνει να καταλαμβάνει όλο τον χώρο. Ούτε η νοσταλγία εξημερώνεται, ούτε κι ο έρωτας που καταλήγει να είναι η μόνη δύναμη συνοχής ανάμεσα σε δύο ανθρώπους σχεδόν έκπληκτους μπροστά στις καταλυτικές αλλαγές που οι ίδιοι επιφέρουν στις ζωές τους. Το ενδιαφέρον βέβαια είναι ότι παρ’ όλες τις αντιθέσεις, η συγγραφέας διατηρεί, και μάλιστα καλλιεργεί αυτό το νηφάλιο και ψύχραιμο βλέμμα που ακουμπά πάνω σε πράγματα που φλέγονται, και αποκαλύπτει ότι το πάθος είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την απόγνωση και ταυτόχρονα απογυμνωμένο από το όποιο ίχνος παραίτησης. 

Το Αντίστροφα είναι ένα κείμενο που ξεκινάει σαν ένας μονόλογος με αποδέκτη κάποιον που έχει οριστικά κόψει τις γέφυρες της επικοινωνίας (η ηρωίδα λέει στον άνθρωπο που αγαπάει όλα όσα δεν μπόρεσε για διάφορους λόγους να του πει δια ζώσης) και εξελίσσεται σαν μια άτυπη «συνδιάλεξη» ανάμεσα σε τρεις ανθρώπους. Η αφηγήτρια καταλήγει να μιλάει όλο και πιο συχνά στον ρημαγμένο εαυτό της, να τον πιάνει απ’ τις μασχάλες και να τον βοηθάει να σταθεί όρθιος, όρθιος απέναντι στην πρόκληση της επανένωσης αυτού του όλου που χάθηκε με γενναιότητα και κουράγιο. Στο τέλος τα καταφέρνει. 

Κρις Λιβανίου



[1] σελ. 93

Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2017

"Στην αιωνιότητα" του Ντενί Εμορίν (μτφρ.: Ανδρονίκη Δημητριάδου)

Πρόκειται για το δεύτερο ποιητικό βιβλίο του Ντενί Εμορίν που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν, σε μετάφραση και πάλι της Ανδρονίκης Δημητριάδου, με εισαγωγή αυτή τη φορά του Δημοσθένη Αγραφιώτη. Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο άνισα μέρη: το πρώτο έχει ως έναυσμα τον έρωτα και το δεύτερο μία έκθεση ζωγραφικής. Μολονότι φαινομενικά ασύνδετα, τα δύο μέρη συνέχονται από τον λόγο για τον οποίο τα εμπνεύστηκε ο ποιητής: «την ομορφιά του κόσμου σε βάρος της θλίψης και του σκοταδιού». Η ομορφιά είναι το ευκταίο – στη μία περίπτωση αναζητείται με εργαλείο τον έρωτα, ενώ στη δεύτερη με εργαλείο την τέχνη.

Ο έρωτας ωστόσο δεν είναι μόνο η αναζήτηση του ωραίου. Εμπεριέχει ένα φάσμα συναισθημάτων, συχνά αντικρουόμενων και μάλιστα βίαια: εμπεριέχει τον θαυμασμό, τη λατρεία («Είσαι τα πάντα/Αυτό που με συγκρατεί/Ακόμα»), την οδύνη, την ικανοποίηση, την απογοήτευση («Τόσες φορές/Στα χέρια σου πέθανα/Χωρίς να το νιώθεις»), την προσδοκία, τον θρίαμβο. Ο Εμορίν τον προσεγγίζει με μελαγχολική διάθεση και αντίστοιχα χρωματίζεται ο ποιητικός του λόγος. Οι στίχοι του, δοσμένοι χωρίς τίτλους, σε μια όμορφη συνέχεια που μοιάζει με ενιαίο κείμενο, είναι εξαιρετικά τρυφεροί:

«[…] Γεννήθηκα την ημέρα εκείνη του Οκτώβρη
Που αποφάσισα ότι το όνομά μου δεν σήμαινε
Τίποτα πια
Χωρίς το δικό σου»

Η συλλογή Στην αιωνιότητα θα μπορούσε να είναι ένας όρκος ή μια διαρκής υπενθύμιση του ότι η αγάπη είναι «ο μόνος δρόμος του βίου» και ότι η μόνη πραγματικά βιώσιμη επιλογή που έχει κάποιος είναι «η ακραία, η ολική ένωση των ψυχών», όπως γράφει στην εισαγωγή ο Δ. Αγραφιώτης. Ο Εμορίν περιγράφει ουσιαστικά την κατάργηση του εγώ μετά την ανάδυση του εμείς, μέσα από το οποίο ο κόσμος μοιάζει λιγότερο δύσκολος και οδυνηρός.

Μετά τα 35 ποιήματα του πρώτου μέρους, ακολουθούν τα 12 μόλις του δεύτερου, το οποίο τιτλοφορείται «Ξιαογιάνγκ ή η έκταση του κόσμου». Πρόκειται για ποιήματα απαλά μα διεισδυτικά που εκφράζουν τη συγκίνηση που προκάλεσε στον Εμορίν η έκθεση ζωγραφικής της Ξιαογιάνγκ Γκαλάς, «ζωγράφου κινεζικής καταγωγής, της οποίας τα έργα φέρουν εικαστικά στοιχεία και από την κινεζική και από την ευρωπαϊκή παράδοση», όπως μας διαφωτίζει η εισαγωγή. Ο Εμορίν γράφει:

«Να μετρώ τον κόσμο
Από τη μιαν άκρη ως την άλλη
Στις μύτες των ποδιών
Με το σχοινί των λέξεων
Τεντωμένο
Ανάμεσα στις ηπείρους»

Τον σκοπό των δύο μερών της συλλογής τον είπαμε στην αρχή, ας τον ξαναπούμε και στο τέλος του σύντομου αυτού σημειώματος: είναι να δοθεί «ένα μήνυμα αγάπης» που οδηγεί στην ομορφιά σε βάρος της θλίψης.

Χριστίνα Λιναρδάκη

Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 2017

Σφηνάκια του Δεκέμβρη μεταχρονολογημένα

Πιθανώς να ήπιαμε όλοι αρκετά τις γιορτές, υπάρχει όμως σίγουρα χώρος για δύο σφηνάκια ακόμη. Άσπρο πάτο!

"Εωθινά βαλς ενός μόνου" του Μάξιμου Τρεκλίδη

Μια καλή πρώτη συλλογή που όμως δεν πατάει σταθερά. Τα εωθινά βαλς του νεότατου Μάξιμου Τρεκλίδη, που έχει επιλέξει να γράφει με ψευδώνυμο, παραδίδονται αμαχητί στη λαγνεία των λέξεων και το αποτέλεσμα είναι ένας βερμπαλισμός χωρίς προφανή λόγο. Δεν πειράζει, τέτοιου είδους ολισθήματα συγχωρούνται στην πρώτη προσπάθεια, ιδίως όταν η πένα είναι τόσο καλή. Εξαιρετικά τα ποιήματα εα΄, δαα΄ (γενικά, όλο το δεύτερο μέρος "Χέρια ταραγμένα από νύχτα" ξεχωρίζει από την υπόλοιπη συλλογή), VIII και ΙΧ. Παραθέτω το εα΄:

"Άλλοτε έλεγες τυφλά τα χέρια σου, άλλοτε
Πεινούσαν, καταβρόχιζαν τον κίνδυνο
Σα να 'σουν το επιτύμβιο ενός σημαδεμένου ουρανού
Μ' ένα ρολόι λαιμό να κρέμεται απ' την ανάσα σου
Μ' ένα λαιμό ρολόι όπου οι δείκτες ήταν άνθρωποι
Η κίνηση ένας ξεχασμένος θόρυβος κι οι αριθμοί
Λευκά κοιμισμένα πουλιά
Που κατάπινες με τόση δυσκολία

Μην ανησυχείς
Ακόμη κι η σιωπή σιωπαίνει κάποτε.
Όποιο όνειρο και να σηκώσω σε βρίσκω από κάτω."

Τελούμε σε αναμονή της επόμενης συλλογής του Μάξιμου Τρεκλίδη.


"Τζον Άπνταϊκ - Η Κορφή ενός Δέντρου", μτφρ. Αριστείδης Τροχόπουλος

Στο τεύχος 76 του λογοτεχνικού περιοδικού Ομπρέλα (Μάρτιος-Μάιος 2007) είχα επιμεληθεί ένα αφιέρωμα στον Τζον Απντάικ, στο πλαίσιο του οποίου είχε δημοσιευθεί και η μετάφρασή μου του διηγήματος του "The Wallet". Ας αναφέρω, για την ιστορία, ότι ο Απντάικ ήταν το θέμα της διπλωματικής μου στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ όπου ειδικεύθηκα στη μετάφραση. Με χαρά λοιπόν αγόρασα τούτο το βιβλίο, μόλις το εντόπισα, γιατί απ' όσο μπορώ να γνωρίζω περιλαμβάνει τη μοναδική έως τώρα προσπάθεια μετάφρασης στα ελληνικά ποιημάτων αυτού του Αμερικανού μαιτρ του λόγου. Δυστυχώς, όμως, δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες μου.

Οι μεταφράσεις είναι άτσαλες εκφραστικά σε αρκετά σημεία (ο ίδιος ο Τροχόπουλος στον πρόλογο αναφέρει πως καταπιάστηκε με αυτές, έχοντας μεταφράσει μόνο ένα ποίημα προηγουμένως και αλλού αναφέρει την απειρία του που εκ των πραγμάτων στερεί από την άποψή του έναν κατασταλαγμένο χαρακτήρα), ενώ και ο λόγος που μετέρχεται στον πρόλογο και το βιογραφικό σημείωμα του Απντάικ με δυσκολία χαρακτηρίζεται συντεταγμένος. Αντίθετη με βρίσκει επίσης η επιλογή να μη συμπεριληφθούν τα πρωτότυπα μαζί με τις μεταφράσεις.

Τα ποιήματα του Απντάικ είναι αυτό ακριβώς: ποιήματα του Απντάικ - και ευτυχώς ο αναγνώστης παίρνει μια αρκετά καλή ιδέα του ιδιαίτερου ύφους του, παρά τις μεταφραστικές αδυναμίες. Προβλήματα ωστόσο υπάρχουν και από πλευράς επιμέλειας και χαρακτηριστικό παράδειγμα αφροντισιάς είναι η φράση με την οποία κλείνει το βιβλίο: "Το παρόν αρχείο είναι ανθολογία από διάφορες ποιητικές του συλλογές" (προφανώς θα έπρεπε να είναι "Το παρόν βιβλίο...", αλλά... η φράση ξέμεινε από το αρχικό αρχείο word). Αξιόλογα ευτυχώς στοιχεία είναι η εύστοχη εισαγωγή του Γιώργου Λίλλη και η πληθώρα φωτογραφιών του Απντάικ που συντελεί στη δημιουργία ατμόσφαιρας εποχής.


Χριστίνα Λιναρδάκη

Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017

Οι αναρτήσεις με τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα μέχρι σήμερα

Παρόμοια ανάρτηση είχαμε κάνει και στις αρχές του 2015. Συνηθίζεται στις αρχές μιας χρονιάς να γίνεται ένας απολογισμός πεπραγμένων, μια σούμα δηλαδή των καλύτερων στιγμών/αναρτήσεων/κ.λπ. Έτσι κι εμείς είπαμε να ακολουθήσουμε τη μόδα και να σας παρουσιάσουμε τη δική μας λίστα, μετά τη λίστα με τα καλύτερα βιβλία που διαβάσαμε τη χρονιά που μας πέρασε, την οποία δημοσιεύσαμε προχθές. 

Από καταβολής στίγμαΛόγου, λοιπόν, οι πέντε αναρτήσεις με τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα είναι οι εξής:

1. Χωρίς Κίγκο - Λίγα λόγια για το κοινωνικό χαϊκού (5.062 αναγνώσεις μέχρι σήμερα). Πρόκειται για ανάρτηση του 2016, γεγονός που καθιστά τον αριθμό των αναγνώσεων σχεδόν εξωπραγματικό για τα δεδομένα ιστολογίων σαν το δικό μας. Το κείμενο της ανάρτησης έχει γράψει ο συνεργάτης μας Θεοχάρης Παπαδόπουλος και αντικείμενό του είναι αυτό ακριβώς που λέει ο τίτλος: το κοινωνικό χαϊκού έναντι του παραδοσιακού, θα λέγαμε ίσως γενικότερα το δυτικό χαϊκού έναντι του ιαπωνικού.

2. Το φθινόπωρο στην ποίηση (3.261 αναγνώσεις). Στην αντίστοιχη δεκάδα του 2015, ανάμεσα στις δημοφιλέστερες αναρτήσεις ήταν μόνο η εποχιακή για την άνοιξη, φέτος όμως το φθινόπωρο πήρε την εκδίκησή του! Μια ανθολόγηση ποιημάτων που κάναμε το 2014 για την πιο μελαγχολική και ήπια εποχή του χρόνου.

3. "Ασέμνου" του Φάνη Κατσιρέλου (2.707 αναγνώσεις). Η κριτική ανάγνωση της Κρις Λιβανίου (Οκτ. 2015) αμφισβητήθηκε έντονα από μια ομάδα ανάγνωσης. Διαβάστε τη μεταξύ τους αλληλογραφία (η ανταλλαγή της οποίας πραγματοποιήθηκε στον ιστότοπο του περιοδικού Μανδραγόρας) μέσω των συνδέσμων στα σχόλια. Είχαμε διάφορες αμφισβητήσεις των κριτικών αναρτήσεών μας το 2016, αλλά εμείς παραμένουμε -όπως θα έχετε διαπιστώσει- αγύριστα κεφάλια!

4. Η άνοιξη όπως την είδαν μείζονες και ελάσσονες ποιητές (1.953 αναγνώσεις). Το 2014 μας είχε πιάσει οίστρος με τις εποχές και γράψαμε για δύο! Φέτος οι εποχές έχουν την τιμητική τους από πλευράς αναγνώσεων με το φθινόπωρο να προπορεύεται της άνοιξης κατά 1.200 περίπου views.

5. Η τεχνική του σοκ - ή, αν προτιμάτε, το σεξ -  στην ποίηση (1.692 αναγνώσεις). Το 2015 αυτή η ανάρτηση του 2013 ήταν η νούμερο ένα δημοφιλέστερη, φέτος όμως έπεσε στην πέμπτη θέση. Στο μεταξύ η Χριστίνα Λιναρδάκη έγραψε ένα ακόμη κείμενο επί του θέματος, πιο θεωρητικό, με τίτλο "Ο έρωτας και το σεξ στη νεοελληνική ποίηση", το οποίο όμως δεν ευτύχησε να αποφέρει στο ιστολόγιό μας ανάλογο αριθμό αναγνώσεων!

Δεν το βάζουμε κάτω, εννοείται. Πάντα θα προσπαθούμε να γράφουμε για θέματα που σας ενδιαφέρουν. Σας ευχαριστούμε πολύ που μας διαβάζετε!